Udostępnij ten artykuł.

Rasa: Chart środkowoazjatycki TAZY

CHART ŚRODKOWOAZJATYCKI TAZY (Central Asian Sighthound)

Historia

Jedna z teorii (mniej prawdopodobna) odnośnie do pochodzenia rasy głosi, że przodkami chartów środkowoazjatyckich były psy wywodzące się z rejonów północno-wschodniej Afryki, będące potomkami Tesema – psa występującego w Starożytnym Egipcie. Wedle drugiej, Tazy, podobnie jak inne charty wschodnie, pochodzą od slouhgi – jednej z najstarszych ras chartów, której powstanie datuje się na ok. X-VII w. p.n.e.
Właściwa historia charta środkowoazjatyckiego zaczyna się w XIII wieku, kiedy Mongołowie, podbiwszy Bagdad, znaleźli się w posiadaniu chartów. W XVI wieku Tazy trafiły do Rosji, gdzie zostały docenione przez tamtejszych myśliwych. W XIX wieku, początkach epoki przemysłowej, rozpoczął się poważny regres w hodowli psów. Na skutek rywalizacji między Anglią i Rosją o wpływy na terenach Azji Środkowej doszło do izolacji chartów i w niedługim czasie wykształciło się kilka nowych typów rasy. W latach 50. XX wieku hodowla odżyła, a rasa upowszechniła się na terenie Kazachstanu. W tym też czasie powstały największe hodowle myśliwskie założone przez kynologów i funkcjonujące do końca istnienia ZSRR.
Pierwsze Tazy pojawiły się w Polsce w 2006 roku – były to dwa psy z jednego miotu: Dzalal-Abad UNUR oraz Dzalal-Abad SELDZUK, które przyjechały z Estonii.

chart środkowoazjatycki TAZY

chart środkowoazjatycki TAZY, fot. Nikolay Sudakov

Chart środkowoazjatycki TAZY wzorzec

(według wzorca obowiązującego w Kazachstanie)

Chart środkowoazjatycki Tazy to pies o suchej i mocnej konstytucji, i proporcjonalnej budowie ciała. Jego sylwetka wpisuje się w kształt kwadratu, co oznacza, że wysokość w kłębie jest w przybliżeniu równa długości mierzonej od kłębu do nasady ogona. Muskulatura psa jest bardzo dobrze rozwinięta. Wysokość od średniej do więcej niż średniej. Dymorfizm płciowy wyraźnie wyrażony. Głębokość klatki piersiowej w przybliżeniu równa połowy wysokości w kłębie. Głowa proporcjonalna do budowy ciała; oglądana z góry ma kształt stopniowo zwężającego się klina, z dobrze rozwiniętymi kośćmi jarzmowymi. Czoło płaskie, zwężające się w kierunku oczu. Guz potyliczny słabo wyrażony. Stop słabo wyrażony. Nos czarny, duży. Nozdrza szerokie. Kufa prosta lub z lekkim garbonosem, nieznacznie opuszczona, sucha. Wargi suche, cienkie, ściśle przylegające do szczęk, dobrze pigmentowane. Zęby duże, białe, siekacze w żuchwie w jednej linii. Szczęki silne, suche. Oczy umiarkowanie szeroko rozstawione. Łuki brwiowe nie wyrażone. Oczy duże, wyraźne, ciemnego koloru, nieco wyłupiaste, kształtu owalnego, skośnie ustawione.

Powieki cienkie całkowicie pigmentowane. Uszy wiszące, umiarkowanie długie, cienkie, trójkątnego kształtu, z szeroką podstawą, z nieco zaokrąglonymi końcami; osadzone na wysokości oczu i wyżej, w spokoju przylegające do policzków, ruchome. Uniesione na chrząstce przy pobudzeniu. Szyja równa w przybliżeniu długości głowy, spłaszczona z boków, silna, z rzeźbą mięśniową. Kłąb z dobrze rozwiniętą masą mięśniową, wysoki, długi, szeroki. Grzbiet szeroki, bardzo umięśniony, rozluźniony w spokoju, z widocznym wgłobieniem; w ruchu lub w naprężeniu prosty. Lędźwie proste, mocne, szerokie, z dobrze rozwiniętą masą mięśniową. Zad dostatecznej długości, płaski, muskularny, z lekka spadzisty, szeroki. Kolca biodrowe rozwinięte, dobrze widoczne.

Chart środkowoazjatycki TAZY, suka z szczeniakami charta tazy

suczka tazy z młodymi, fot. Nikolay Sudakov

Klatka piersiowa głęboka. Wąska między łopatkami i rozszerzająca się zaraz za nimi. Żebra rzekome odpowiednio krótkie i obserwowane z profilu tworzą podkasanie. Przednia część mostka niewidoczna. Brzuch dobrze podkasany. Ogon osadzony nisko, cienki, rozciągnięty dosięga do stawu skokowego, na końcu obecne niewielkie koło lub haczyk, w spokoju opuszczony, w ruchu noszony ponad linię grzbietu. Kończyny przednie oglądane z przodu proste i równoległe; wysokość w łokciach stanowi dokładnie połowę wysokości w kłębie. Ramiona równie łopatce długością, o dostatecznie wyrażonym kącie w stawie ramienno-łopatkowym. Łopatka długa i skośna, ramię z dobrze rozwiniętą masą mięśniową. Łokcie swobodne, skierowane silnie ku tyłowi. Śródręcza pod nieznacznym kątem. Kończyny tylne proste i równoległe, o dobrym umięśnieniu. Uda silnie rozwinięte, bardzo umięśnione. Stawy kolanowe i skokowe wyraźne. Łapy przednich kończyn suche, owalnego kształtu, palce mocne, zwarte w bryłkę. Tylna łapa kształtu wydłużonego owalnego. Pazury skierowane ku ziemi. Skóra cienka, elastyczna, ściśle przylegająca, bez fałdów. Sierść krótka, do 3 cm (na lędźwiach), miękka, prosta, ściśle przylegająca, praktycznie pozbawiona podszerstka. Na uszach miękka, przedłużona, z lekka falująca sierść tworząca „burki”, które rosną z wiekiem. Na tylnej stronie przednich i tylnych kończyn frędzle. Na przednich kończynach rzadkie i krótkie frędzle dochodzące do stawów nadgarstkowych; na tylnych kończynach dłuższe do połowy goleni. Na dolnej stronie ogona niezbyt gęsty włos tworzący pióro. Dopuszcza się umaszczenie: cieniowane wszelkich odcieni, rude, białe i czarne. Niewielkie białe znaczenia mogą występować na kufie, czole, przedniej powierzchni szyi, łapach, na końcu ogona. Dopuszcza się maskę na kufie (jasna albo ciemna). Czarno-podpalane i płaszczowe umaszczenie dopuszczalne, ale niepożądane.
Psy osiągają od 63 do 71 cm wysokości w kłębie. Suki są mniejsze i mierzą od 55 do 65 cm. Waga proporcjonalna do wzrostu.

szczeniaki tazy

szczeniaki tazy, fot. Tazi guney dogu tazilari

Chart środkowoazjatycki TAZY temperament/zachowanie

Chart środkowoazjatycki jest niezależnym i inteligentnym czworonogiem, który wymaga konsekwentnego i odpowiedzialnego prowadzenia. Raczej nie nadaje się dla osoby, która nie ma praktyki w szkoleniu psów – z łatwością zdominuje niedoświadczonego opiekuna. Jako pies pracujący ma duże zapotrzebowanie na ruch i najlepiej czuje się w środowisku wiejskim lub podmiejskim. Może być jednak trzymany w mieszkaniu, o ile właściciel zapewni mu codzienną, dużą dawkę ruchu. Prawidłowo uspołeczniony w młodości nie będzie sprawiał problemów w wieku dojrzałym. Szkolenie Tazy musi być odpowiednio urozmaicone – nudne lub zbyt często powtarzane komendy mogą zniechęcić psiaka do dalszych działań.
Chart Tazy jest psem jednego właściciela; nie lubi spoufalać się z obcymi osobami.  W stosunku do właściciela miły i uczynny, niemniej nie ma wielkiej potrzeby bezpośredniego kontaktu. Oczywiście, chętnie położy się blisko opiekuna, ale w takiej odległości, aby nie doszło do kontaktu fizycznego. Zaczepianie i potrącanie nosem jest bardzo rzadkie i występuje wyłącznie w chwili wielkiej radości. W stosunku do innych czworonogów charty nie są nazbyt konfliktowe; częściej nie akceptują psów niż suk. W czasie spacerów należy trzymać psy na smyczy, zdarza się bowiem, że zainteresowane jakimś obiektem rzucają się w pogoń i tracą zdrowy rozsądek.

Chart środkowoazjatycki TAZY pielęgnacja i zdrowie

Sierść charta Tazy jest łatwa w pielęgnacji. Włos na uszach i ogonie wymaga systematycznego przeczesywania. Rasa nie cierpi na typowe przypadłości zdrowotne.

chart srodkowoazjatycki tazy suczka

suczka TAZY

Wysokość: Psy osiągają od 63 do 71 cm wysokości w kłębie. Suki są mniejsze i mierzą od 55 do 65 cm.

Waga: Waga proporcjonalna do wzrostu.

Umaszczenie: Dopuszcza się umaszczenie: cieniowane wszelkich odcieni, rude, białe i czarne. Niewielkie białe znaczenia mogą występować na kufie, czole, przedniej powierzchni szyi, łapach, na końcu ogona. Dopuszcza się maskę na kufie (jasna albo ciemna). Czarno-podpalane i płaszczowe umaszczenie dopuszczalne, ale niepożądane.

Zdrowie: Rasa jest generalnie zdrowa.

Pielęgnacja: Przeczesywanie sierści raz na tydzień.

Rodzina: Oddany swojemu opiekunowi. Typowy pies jednego właściciela. Ma duże zapotrzebowanie na ruch. Wymaga konsekwentnego szkolenia i prowadzenia. Nie nadaje się dla początkujących.

Tagi artykułu: